To i owo o parafii

     Parafię pszowską założono w 1280 r. Potwierdza to protokół wizytacyjny z 1652 r. Jeszcze w pierwszej połowie XX wieku do naszej parafii należeli mieszkańcy Krzyżkowic, Zawady  i Kokoszyc. Przed II wojną światową, w latach 30 – tych, wybudowano kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krzyżkowicach.  Po wojnie, w latach 40 –tych, wybudowano kościoły Podwyższenia Krzyża Świętego w Zawadzie i Niepokalanego Serca Maryi w Kokoszycach. Budowę kościołów w Krzyżkowicach i Zawadzie prowadził ksiądz kanonik Mikołaj Knosala.

     Anna Wróbel w książce „Z przeszłości czterech wsi” podaje, że w 1830 roku w Zawadzie w 42 domach mieszkały 244 osoby, zaś w Kokoszycach w 71 domach 344 osoby. Były to domy rodzinne (zagrody)  które zamieszkiwali starziki, rodzice i dzieci.

W „Kronice Pszowa” z 1862 roku ksiądz Paweł Skwara podaje ilość mieszkańców naszej parafii w roku 1860:

 – Pszów                              –  1253
– Pszowskie Doły              –   485
– Krzyżkowice                    –   367
– Kokoszyce                       –   565
– Zawada                            –   410
      _______________________________________
     Razem                                – 3080

      XIX wiek to okres rozwoju przemysłowego naszej parafii. W 1832 roku rozpoczyna wydobycie węgla kamiennego kopalnia „Anna”. Na tzw. Szczybnej Kampie wydobywany jest gips, a na Starej Maszynie – kamień wapienny. W Zawadzie od 1805 roku czynne było uzdrowisko „Zofia” (Sophienbad), zaś w Kokoszycach od 1810 roku uzdrowisko Wilhelma (Wilhelmsbad). Ze źródeł wodę siarkową prowadzono rurami drewnianymi do zabudowań, w których były zainstalowane wanny kąpielowe. W sąsiedztwie znajdowała się karczma, kuchnia dietetyczna, pijalnia wód i piękny park zdrojowy. Koncerty odbywające się w parku ściągały gości z Raciborza i Rybnika.
Pod koniec XIX wieku rozpoczęto w tym rejonie wydobycie siarki. Łącznie wydobyto około 1000 ton surowca.

Jeszcze w latach 60 i 70 – tych XX wieku korzystano z ujęć wody siarkowej w szybie „Zawada”. Górnicy po wyjeździe z dołu kopalni kąpali się w wodzie siarkowej.

Do dnia dzisiejszego z tego okresu zachowały się budynek i sala karczmy, kapliczka na posesji, gdzie stał budynek z wannami kąpielowymi uzdrowiska Wilhelma oraz krzyż Jana Nepomucena obok starej kuźni państwa Materzoków.  Tak o tym pisał w swojej kronice ksiądz Paweł Skwara:

„Fararzowi oddał karczmarz Józef Tosta z Zawady w dzień św. Józefa 1861 r. pieniądze na sprawienie kamiennej statuy świętego Jana Napomuckiego na ozdobę Zawady,  którą miejscowy Fararz 16 czerwca 1861 poświęcił.”

      Ostatni właściciel uzdrowiska – Teofil Mandera, po wykarczowaniu parku zdrojowego, ofiarował drewno dębowe naszej parafii. Z tego drewna wykonane zostały ławki kościelne użytkowane do dnia dzisiejszego.

O uzdrowisku w Zawadzie i Kokoszycach szczegółowo pisano w „Pani Uśmiechniętej” z dnia 22.09.1996, 23.09.1996 i 6.10.1996 r.

Zygmunt Krakowczyk

 DSC00211_1080 DSC00208_1080

Pomnik Jana Nepomucena, stojący obok starej kuźni państwa Materzok        Miejsce gdzie stał Dom Zdrojowy

Mapa z 1827r

 Fragment mapy z archiwum wojskowego z 1827 r.

 

 

 

 


Copyright © Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Pszowie. Wszelkie prawa zastrzeżone.